Wie\u015b Bystrzyca powsta\u0142a w XV wieku. Swoje powstanie zawdzi\u0119cza kasztelanowi sandomierskiemu Micha\u0142owi z Chmielowa. Zleci\u0142 on 1 stycznia 1415 roku so\u0142tysowi z Wiercan, Piotrowi, osadzenie nowej wsi. Tereny jej mia\u0142y si\u0119ga\u0107 od drzewa zwanego \u201erosochaty d\u0105b\u201d, rosn\u0105cego na po\u0142udniowym kra\u0144cu Wiercan, wzd\u0142u\u017c rzeki Bystrzycy, a\u017c do jej \u017ar\u00f3de\u0142, do dotychczasowej granicy mi\u0119dzy Zag\u00f3rzycami Wiercanami. W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o dokumentem z 12 marca 1417 roku nada\u0142 moc prawn\u0105 zezwoleniu wydanemu przez Micha\u0142a z Chmielowa.<\/p>\n
\n
Pocz\u0105tkowo wie\u015b mia\u0142a si\u0119 nazywa\u0107 Budzisz\u00f3w, od lasu, na kt\u00f3rym mia\u0142a powsta\u0107. Ta nazwa jednak nigdy si\u0119 nie przyj\u0119\u0142a. Zast\u0105pi\u0142a je nazwa Bystrzyca. Okre\u015blenie to pojawi\u0142o si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach historycznych, a analiza terytorium tej miejscowo\u015bci pokrywa si\u0119 z planowan\u0105 powierzchni\u0105 wsi Budzisz\u00f3w w opisywanym dokumencie z roku 1417. Stanis\u0142aw Raspond, polonista, wywodzi nazwy Bystrzyca od zjawisk naturalnych. Mianowicie tak nazwano bystre potoki g\u00f3rski, powszechnie okre\u015blano jako bystrzyca, a potem tak nazywano miejscowo\u015bci nad nimi po\u0142o\u017cone.<\/p>\n
\n
Wie\u015b po\u0142o\u017cona jest w malowniczej dolinie rzeki Bystrzyca zamkni\u0119tej od po\u0142udnia, wschodu i zachodu wynios\u0142ymi wzg\u00f3rzami. W krajobrazie dominuj\u0105 pola uprawne, a najbardziej niekorzystne tereny zajmuj\u0105 lasy. W XVIII w. wie\u015b podzielona by\u0142a na dwie cz\u0119\u015bci: G\u00f3rn\u0105 i Doln\u0105. Bystrzyca G\u00f3rna graniczy\u0142a z Zagorzycami, Bystrzyc\u0105 Doln\u0105, Wi\u015bniow\u0105 i Pstr\u0105gow\u0105. Podzia\u0142 Bystrzycy utrzymywa\u0142 si\u0119 a\u017c do pocz\u0105tk\u00f3w XX w.<\/p>\n
\n
W okresie staropolskim, a\u017c do I rozbioru Polski Bystrzyca nale\u017ca\u0142a do powiatu pilzne\u0144skiego w wojew\u00f3dztwie sandomierskim. W 1782 roku zosta\u0142a w\u0142\u0105czona do obwodu tarnowskiego. W 1855 roku wesz\u0142a w sk\u0142ad nowo utworzonego powiatu ropczyckiego. Od 1919 r. nale\u017ca\u0142a do wojew\u00f3dztwa krakowskiego, a po II wojnie \u015bwiatowej znalaz\u0142a si\u0119 w granicach wojew\u00f3dztwa rzeszowskiego.<\/p>\n
\n
W 1930 roku stan ludno\u015bci w Bystrzycy wynosi\u0142 1090 os\u00f3b. W pierwszej po\u0142owie XX wieku na og\u00f3\u0142 zaznacza\u0142 si\u0119 przyrost naturalny. Od roku 1979 daje si\u0119 jednak zauwa\u017cy\u0107 jego wyra\u017any spadek. W tym okresie zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 lata z ujemnym przyrostem naturalnym. Wie\u015b Bystrzyca zamieszkiwa\u0142a biedota ch\u0142opska. Byli to przewa\u017cnie ch\u0142opi ma\u0142orolni lub nieposiadaj\u0105cy w og\u00f3le ziemi. Ci ostatni utrzymywali si\u0119 z pracy w okolicznych dworach. Bowiem na przyleg\u0142ych kra\u0144cach Bystrzycy wznosi\u0142y si\u0119 niegdy\u015b dwory. Na terenie Bystrzycy zamieszkiwa\u0142o par\u0119 rodzin \u017cydowskich. Trudnili si\u0119 handlem. W ich sklepach mo\u017cna by\u0142o zakupi\u0107 wszystkie towary niezb\u0119dne w codziennym \u017cyciu mieszka\u0144c\u00f3w wsi.<\/p>\n
\n
Pewien wp\u0142yw na liczebno\u015b\u0107 wioski mia\u0142a rozpocz\u0119ta 1 wrze\u015bnia 1939 roku II wojna \u015bwiatowa. Przynios\u0142a ona kolejne straty i obci\u0105\u017cenia tutejszej ludno\u015bci. Niemcy potrzebuj\u0105c taniej si\u0142y roboczej zach\u0119cali do wyjazdu do pracy w Niemczech. Og\u00f3\u0142em ze wsi na przymusowe roboty wywieziono 26 os\u00f3b. Wszystkie w roku 1943. Na wskutek dzia\u0142a\u0144 wojennych we wsi zgin\u0119\u0142o w czasie okupacji 6 os\u00f3b, z tego 3 osoby zosta\u0142y zamordowane przez Niemc\u00f3w w 1943 r.<\/p>\n
\n
W sierpniu 1944r przez Bystrzyc\u0119 przechodzi\u0142 front. W\u00f3wczas 30 mieszka\u0144c\u00f3w ukry\u0142o si\u0119 w piwnicy plebani. Rozkwaterowane wojsko stacjonowa\u0142o na tym terenie od 3 sierpnia 1944r do 16 stycznia 1945. Dla mieszka\u0144c\u00f3w Bystrzycy by\u0142 to najtrudniejszy okres w czasie wojny. Podczas walk frontowych zgin\u0119\u0142o 2 osoby. Na terenie Bystrzycy zosta\u0142o zniszczonych 33 domy, z czego 10 zosta\u0142o zniszczonych doszcz\u0119tnie. W ca\u0142ej Bystrzycy mieszka\u0142o wiele rodzin wysiedlonych przez Niemc\u00f3w z pasa frontowego.<\/p>\n
\n
W 1940 roku z Pomorza i Poznania przyby\u0142o 54 osoby, z kres\u00f3w wschodnich 20 os\u00f3b, z Ma\u0142opolski Wschodniej 15 os\u00f3b, z Warszawy 1 osoba.<\/p>\n
\n
II wojna \u015bwiatowa bardzo ujemnie wp\u0142yn\u0119\u0142a na wie\u015b Bystrzyc\u0119, przynios\u0142a straty ludno\u015bciowe, materialne i moralne. Zako\u0144czenie drugiej wojny \u015bwiatowej wi\u0105\u017ce si\u0119 z przej\u0119ciem w\u0142adzy w Polsce przez partie komunistyczn\u0105. Mia\u0142o to du\u017cy wp\u0142yw na \u017cycie ludno\u015bci wiejskiej. Podejmowane by\u0142y pr\u00f3by tworzenia ko\u0142choz\u00f3w, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z odbieraniem ch\u0142opom ziemi. Spotka\u0142o si\u0119 to ze sprzeciwem ludno\u015bci wiejskiej. Nast\u0105pi\u0142 jednocze\u015bnie rozw\u00f3j infrastruktury w postaci budowy nowych dr\u00f3g i elektryfikacji wsi.<\/p>\n
\n
W latach 50-tych zasta\u0142y pod\u0142\u0105czone obowi\u0105zkowo do ka\u017cdego domu odbiorniki radiowe. Rozw\u00f3j dr\u00f3g spowodowa\u0142 szerszy dost\u0119p ludno\u015bci do miast, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z podejmowaniem przez mieszka\u0144c\u00f3w wioski nauki i pracy.<\/p>\n
\n
W latach siedemdziesi\u0105tych socjalny przekr\u00f3j Bystrzycy uleg\u0142 widocznym zmianom. Wzros\u0142a liczba os\u00f3b ze \u015brednim wykszta\u0142ceniem. Na wi\u0119ksza skale nast\u0105pi\u0142a migracja ludno\u015bci do miast. Kryzys ekonomiczny i wybuch stanu wojennego spowodowa\u0142 pogorszenie materialne ludno\u015bci w Bystrzycy. Nie przeszkodzi\u0142o to m\u0142odzie\u017cy kontynuowa\u0107 nauk\u0119 w szko\u0142ach \u015brednich i wy\u017cszych. Zmiany polityczne na pocz\u0105tku lat 1990 spowodowa\u0142y du\u017cy rozw\u00f3j bezrobocia. W poszukiwaniu utrzymania znaczna cze\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w zacz\u0119\u0142a wyje\u017cd\u017ca\u0107 za granic\u0119. Jednocze\u015bnie daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 coraz wi\u0119cej nieuprawianych teren\u00f3w rolnych.<\/p>\n
\n
W\u015br\u00f3d zabytk\u00f3w wsi na uwag\u0119 zas\u0142uguje ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny p.w. \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu, usytuowany na po\u0142udniowym kra\u0144cu wsi, w po\u0142owie \u0142agodnego i niskiego stoku. Wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a zasadzono drzewa, tworz\u0105c klimat typowy dla wszystkich starszych ko\u015bcio\u0142\u00f3w w okolicy. Opodal ko\u015bcio\u0142a rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 resztki parku. Jego usytuowanie i rozleg\u0142o\u015b\u0107 dobitnie \u015bwiadczy o jego dawnej \u015bwietno\u015bci. W p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci miejscowo\u015bci znajduje si\u0119 dw\u00f3r wzniesiony w II po\u0142owie XIX wieku, kt\u00f3ry dawniej stanowi\u0142 w\u0142asno\u015b\u0107 Sapeckich. Na terenie wsi znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zabytkowy drewniany wiatrak.<\/p>\n
\n
Obiekty zabytkowe zinwentaryzowane przez Pa\u0144stwow\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119 Ochrony Zabytk\u00f3w na terenie wsi Bystrzyca:<\/p>\n
\n
Na podstawie:<\/p>\n
Wie\u015b Bystrzyca powsta\u0142a w XV wieku. Swoje powstanie zawdzi\u0119cza kasztelanowi sandomierskiemu Micha\u0142owi z Chmielowa. Zleci\u0142 on 1 stycznia 1415 roku so\u0142tysowi z Wiercan, Piotrowi, osadzenie nowej wsi. Tereny jej mia\u0142y […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":8,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-67","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/67","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/67\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":186,"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/67\/revisions\/186"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}