{"id":62,"date":"2026-09-10T17:15:52","date_gmt":"2026-09-10T17:15:52","guid":{"rendered":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/?page_id=62"},"modified":"2026-09-10T22:14:24","modified_gmt":"2026-09-10T22:14:24","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/?page_id=62","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">W malowniczym miejscu w pi\u0119knej wiosce Bystrzycy &#8211; na g\u00f3rce, gdzie latem promienie s\u0142o\u0144ca przypiekaj\u0105, a zim\u0105 wiruj\u0105 p\u0142atki \u015bniegu \u2013 stoi ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry g\u00f3ruje nad pi\u0119kn\u0105 okolic\u0105. Jest to ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny, w kt\u00f3rym spotykaj\u0105 si\u0119 wszyscy wierni. To miejsce wyj\u0105tkowe, w kt\u00f3rego histori\u0119 wpisane jest \u017cycie ka\u017cdego z parafian. To w\u0142a\u015bnie tutaj w ko\u015bciele pod wezwaniem \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu przyjmowali\u015bmy Chrzest \u015aw., I-sz\u0105 Komuni\u0119 \u015aw., to tutaj wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas \u015blubuje przed Bogiem mi\u0142o\u015b\u0107 do drugiego cz\u0142owieka. To w tym drewnianym ko\u015bciele w\u015br\u00f3d pi\u0119knych malowide\u0142 i mozolnie wykonanych o\u0142tarzy powierzamy swoje troski i dzi\u0119kujemy Bogu za to, czym nas obdarza. Wsp\u00f3lnota ko\u015bcio\u0142a odgrywa bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu chrze\u015bcijanina i ma na celu spe\u0142ni\u0107 specjalny i niepowtarzalny cel, czyli: zbawienie ludzi. Dlatego tak wa\u017cne by\u0142o dla mieszka\u0144c\u00f3w Bystrzycy, aby w\u0142a\u015bnie tutaj \u015awi\u0105tynia, o kt\u00f3rej marzyli i kt\u00f3rej powstanie tak si\u0119 starali zosta\u0142a wzniesiona jak najszybciej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Histori\u0119 ko\u015bcio\u0142a parafialnego w Bystrzycy rozpoczyna wydzielenie parafii Bystrzycy p.w. \u015aw. Franciszka z Asy\u017cu w 1930 roku z du\u017cej parafii Nockowa, st\u0105d pierwsz\u0105 wzmiank\u0119 o niej znajdziemy ju\u017c w dokumentach parafii Nockowa. W dniu 21 listopada 1911 roku mia\u0142a miejsce wizytacja dzieka\u0144ska w parafii Nockowa, podczas kt\u00f3rej dziekan z Wielopola ks. J. \u015al\u0105zyn w uwagach i wnioskach stwierdzi\u0142 \u201e \u2026z powodu, \u017ce parafia jest rozleg\u0142a, szk\u00f3\u0142 przybywa, po\u017c\u0105dana jest kaplica lub ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny w Bystrzycy\u2026\u201d. W sk\u0142ad parafii Nockowa do tego czasu nale\u017ca\u0142y wsie: Nockowa, Iwierzyce, Wiercany, B\u0119dzienica, Bystrzyca, Olimp\u00f3w i Wi\u015bniowa. Do ko\u015bcio\u0142a w Bystrzycy mia\u0142a nale\u017ce\u0107 Bystrzyca i Wi\u015bniowa. Jednak tylko cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Wi\u015bniowej wyrazi\u0142a zgod\u0119 na przynale\u017cno\u015b\u0107 do maj\u0105cej powsta\u0107 parafii. Pomimo du\u017cej odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 3 km chcieli pozosta\u0107 przy parafii Nockowa ze wzgl\u0119du na lepsze drogi. Ludno\u015b\u0107 Gminy Bystrzyca Dolna i G\u00f3rna oraz cz\u0119\u015b\u0107 Wi\u015bniowej zacz\u0119\u0142a gromadzi\u0107 maj\u0105tek parafialny w Bystrzycy. Jako pierwszy na ten cel przekaza\u0142 legat do Kurii Biskupiej w Tarnowie \u015bp. ks. Fijas Nast\u0119pnie mieszka\u0144cy Bystrzycy i Wi\u015bniowej zakupili w 1914 roku na uposa\u017cenia duszpasterza grunt o powierzchni 2 h, 35ar i 6 m2. Starania utworzenia parafii Bystrzyca przerwa\u0142a I wojna \u015bwiatowa. Grunty wydzier\u017cawiono. W okresie mi\u0119dzywojennym zapad\u0142a na nowo decyzja o utworzeniu nowej parafii. Sta\u0142o si\u0119 to dzi\u0119ki staraniom gminy, Bystrzycy i cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w Wi\u015bniowa, kt\u00f3rzy w dalszym ci\u0105gu prosili, aby ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 tych gmin od parafii macierzystej w Nockowej utworzono osobn\u0105 parafi\u0119. Przychylaj\u0105c si\u0119 do ich pro\u015bby ordynariusz tarnowski bp. Leon Wa\u0142\u0119ga utworzy\u0142 now\u0105 parafi\u0119 w Bystrzycy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-173 size-full\" src=\"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/dekret1.jpg\" alt=\"Kopia dekretu z 1930 r.\" width=\"800\" height=\"615\" srcset=\"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/dekret1.jpg 800w, https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/dekret1-300x231.jpg 300w, https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/dekret1-768x590.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Powy\u017cszy dekret wszed\u0142 w \u017cycie 20 listopada 1930 roku. W sk\u0142ad nowej parafii wesz\u0142y miejscowo\u015bci: Bystrzyca, i cz\u0119\u015b\u0107 po\u0142udniowa Wi\u015bniowej. Rzymsko-katolicka parafia w Bystrzycy od samego pocz\u0105tku usytuowana by\u0142a w granicach diecezji tarnowskiej, erygowanej w\u00a0 1786r. Nale\u017ca\u0142a ona do dekanatu Wielopole Skrzy\u0144skie, kt\u00f3ry tworzy\u0142y parafie: Brzeziny, \u0141\u0105czki Kucharskie, Ma\u0142a, Nockowa, Wielopole Skrzy\u0144skie, Zag\u00f3rzyce i Bystrzyca.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Dla usprawnienia zarz\u0105du ko\u015bcielnego diecezji, ordynariusz tarnowski bp Jerzy Ablewicz dokona\u0142 zmian w organizacji dekanalnej. Od stycznia 1970 roku wy\u0142\u0105czy\u0142 z dotychczasowego dekanatu kilka parafii i utworzy\u0142 nowy dekanat w S\u0119dziszowie M\u0142p. w sk\u0142ad kt\u00f3rego wesz\u0142o 8 parafii: B\u0119dziemy\u015bl, Bystrzyca, Nockowa, Ocieka, S\u0119dzisz\u00f3w M\u0142p, Witkowice, Zag\u00f3rzyce, G\u00f3ra Ropczycka.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z dniem 25 marca 1992 roku parafia \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu w Bystrzycy zosta\u0142a w\u0142\u0105czona do nowo utworzonej diecezji rzeszowskiej. Sta\u0142o si\u0119 tak decyzj\u0105 Jana Paw\u0142a II, kt\u00f3ry bull\u0105 \u201eTotus Tuus Poloniae Populus\u201d, dokona\u0142 reorganizacji administracji ko\u015bcielnej w Polsce.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Jednak, aby parafia mog\u0142a powsta\u0107 potrzeba by\u0142o wielkiego wysi\u0142ku i po\u015bwi\u0119cenia wielu os\u00f3b w\u0142o\u017conego w budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a parafialnego. Dlatego nale\u017cy szczeg\u00f3lnie doceni\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 budowniczego i pierwszego proboszcza parafii ks. Stanis\u0142awa Sypera. Nie spos\u00f3b te\u017c pomin\u0105\u0107 wyrzecze\u0144 i zaanga\u017cowania w budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci parafii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">W\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki temu m\u00f3g\u0142 powsta\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny pod wezwaniem \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu w Bystrzycy, kt\u00f3ry do dzi\u015b s\u0142u\u017cy wiernym. Historia jego zapisana jest r\u00f3wnie\u017c na murach. To np. drewniany krzywy filar, kt\u00f3ry ciosa\u0142a r\u0119ka dziadka, to kamienie, kt\u00f3re nosili m\u0142odzi ch\u0142opcy, to drwa, kt\u00f3re taszczyli parafianie, aby jak najszybciej zobaczy\u0107 \u015awi\u0105tyni\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 wzniesiony w latach 1932-1935 wed\u0142ug projektu in\u017cyniera Architekta Zdzis\u0142awa M\u0105cze\u0144skiego. Jest on budow\u0105 drewnian\u0105 o bryle typowej dla sakralnej drewnianej architektury Ma\u0142opolski. Jednonawowy z kr\u00f3tkim prezbiterium zamkni\u0119tym tr\u00f3jbocznie, po kt\u00f3rego bokach s\u0105 dwie przybud\u00f3wki zakrystyjne. Po\u015bwi\u0119cenia kamienia w\u0119gielnego dokona\u0142 na mocy delegacji\u00a0 bp. L. Wa\u0142\u0119gi, 16 pa\u017adziernika 1932 roku, ks. J\u00f3zef \u015alazyk dziekan z Wielopola Skrzy\u0144skiego. Kosztorys budowy ko\u015bcio\u0142a wykona\u0142 natomiast Franciszek St\u0105\u017ckiewicz. Pracami ciesielskimi kierowa\u0142 mistrz Pawe\u0142 Sikora z Godkowa k. Strzy\u017cowa. Fundamenty pod \u015bwi\u0105tyni\u0119 wykonano z kamienia obrabianego. \u015aciany wznoszono z drzewa ciosanego. Wewn\u0105trz umieszczono sze\u015b\u0107 filar\u00f3w d\u0119bowych. \u015aciany za\u015b oszalowano deskami heblowanymi i karnesowanymi pochodz\u0105cym z modrzewia lub jod\u0142y. Fundator\u00f3w ko\u015bcio\u0142a by\u0142o du\u017co.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-172 size-full alignleft\" src=\"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/leon_walega1.jpg\" alt=\"Leon Wa\u0142\u0119ga biskup tarnowski\" width=\"400\" height=\"620\" srcset=\"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/leon_walega1.jpg 400w, https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/leon_walega1-194x300.jpg 194w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bardzo pomaga\u0142\u00a0 bp. L. Wa\u0142\u0119ga. Ks. Fr. Fija\u015b proboszcz z Nockowej (1889-1910), przeznaczy\u0142 pewien legat. Reszt\u0119 ci\u0119\u017caru ponosili mieszka\u0144cy Bystrzycy i Wi\u015bniowej. Wielu parafian przepracowa\u0142o na tej budowie po kilkana\u015bcie dni, a mo\u017ce nawet tygodni. Nie szcz\u0119dzili jednak si\u0142 i zdrowia. To by\u0142 ich wk\u0142ad w budowanie tej parafii. Budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a rozpocz\u0105\u0142 ks. proboszcz z Nockowej Fr. Habas ( 1972-1944), ale najwi\u0119cej uporu i po\u015bwi\u0119cenia dla sprawy budowy wykaza\u0142 ju\u017c jako wikariusz w Nockowej ks. St. Syper, p\u00f3\u017aniejszy proboszcz parafii Bystrzyca. Wierzy\u0142 w to, \u017ce ko\u015bci\u00f3\u0142 zostanie wybudowany i b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142 pokoleniom. W momencie obj\u0119cia parafii przez ks. Sypra, by\u0142y postawione fundamenty pod ko\u015bci\u00f3\u0142. Zamiarem proboszcza by\u0142o rozpocz\u0119cie pracy przy ko\u015bciele zaraz po przyje\u017adzie na parafi\u0119. Jednak z\u0142e warunki atmosferyczne spowodowa\u0142y, \u017ce projekt ten od\u0142o\u017cono do roku nast\u0119pnego. Dzi\u0119ki du\u017cemu zaanga\u017cowaniu proboszcza, budow\u0119 uda\u0142o si\u0119 uko\u0144czy\u0107 w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat. Prowadz\u0105c budow\u0119 napotyka\u0142 na wiele trudno\u015bci. G\u0142\u00f3wnie dotyczy\u0142y one spraw materialnych. Ludno\u015b\u0107 w parafii by\u0142a biedna, nie mog\u0142a sprosta\u0107 potrzebom. Dlatego ks. Syper w\u0119drowa\u0142 po parafii Bystrzyca i parafiach s\u0105siednich prosz\u0105c o wsparcie finansowe. Sam budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a wspiera\u0142 finansowo prowadz\u0105c samodzielnie gospodarstwo. Innym utrudnieniem by\u0142 brak dr\u00f3g. Materia\u0142 do budowy gromadzono latem lub zim\u0105. W dniu 4 pa\u017adziernika 1936 roku nast\u0105pi\u0142a benedykcja ko\u015bcio\u0142a, dokonana przez ks. pra\u0142ata dr St. Bulend\u0119, kanonika Kapitu\u0142y Tarnowskiej. W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym umieszczono przywieziony przez ks. Fr. Habasa obraz \u015bw. Franciszka, a\u00a0 ko\u015bci\u00f3\u0142 otrzyma\u0142 oficjalny tytu\u0142 \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu. Wielki o\u0142tarz w parafii Bystrzyca zosta\u0142 wykonany w 1943 roku. Zawiera on du\u017cy obraz p\u0142askorze\u017ab\u0119, przedstawiaj\u0105c\u0105 posta\u0107 \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu kl\u0119cz\u0105cego z r\u0119kami roz\u0142o\u017conymi, a powy\u017cej p\u0142askorze\u017aba Niepokalanego Pocz\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny. Wszystko jest wykonane z drzewa, pomalowane i poz\u0142ocone. Tabernakulum g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza wykonane jest z drewna, a wewn\u0105trz wyposa\u017cone we wk\u0142ad pancerny obity jedwabiem z dwoma kluczykami. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce forma plastycznego tabernakulum doskonale wpisuje si\u0119 w estetyk\u0119 o\u0142tarza g\u0142\u00f3wnego, zar\u00f3wno proporcjami jak i architektonicznym wystrojem. Dzi\u015b ks. Leszek Moryl obecny proboszcz parafii z ogromnym zaanga\u017cowaniem i trosk\u0105 czuwa nad ca\u0142\u0105 parafi\u0105 i \u015bwi\u0105tyni\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Na podstawie:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">APB, OB. IV, Wizytacja dzieka\u0144ska, 21 XI 1911.; tam\u017ce BKB, Spis numer\u00f3w nale\u017c\u0105cych do przysz\u0142ej parafii Bystrzyca, 20 XII 1911.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tam\u017ce, Protok\u00f3\u0142 ze zgromadzenia mieszka\u0144c\u00f3w z Wi\u015bniowej, 26 V 1929.ADT, LB VIII\/1, Pismo KBT do Dyr. Kasy Oszcz\u0119dno\u015bci w Ropczycach, 23 XI 1911<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bata, H. Lawera, W S\u0119dziszowie M\u0142p. gminie i okolicy, Krosno 1997, s. 62-63.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bystrzyca, w: \u201eKatalog zabytk\u00f3w sztuki\u201d. Wojew\u00f3dztwo rzeszowskie, red. E. \u015anie\u017cy\u0144ska \u2013 Stolotowa, Warszawa 1978, t.3, z.1, s.10.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bystrzyca, w: Schematyzm Diecezji Tarnowskiej, 1972, s. 437-438.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ADT, OB. IV, Wizytacje dzieka\u0144skie, 6 XII 1968<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W malowniczym miejscu w pi\u0119knej wiosce Bystrzycy &#8211; na g\u00f3rce, gdzie latem promienie s\u0142o\u0144ca przypiekaj\u0105, a zim\u0105 wiruj\u0105 p\u0142atki \u015bniegu \u2013 stoi ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry g\u00f3ruje nad pi\u0119kn\u0105 okolic\u0105. Jest to [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":8,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-62","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/62","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/62\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":185,"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/62\/revisions\/185"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/8"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafiabystrzyca.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}